Yirmi Yaş Dişi Çekimi Ne Zaman Gerekir?

Yirmi yaş dişi çekimi, her yirmi yaş dişi için gerekli değildir; diş tamamen sürmüş, doğru konumda, temizlenebiliyor ve sorun yaratmıyorsa ağızda kalabilir. Çekim genellikle diş gömülü veya yarı gömülü olduğunda ve tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit), çürük, komşu dişe zarar, kist veya ağrı gibi sorunlara yol açtığında ya da yol açma riski yüksek olduğunda gerekir. Kararı belirleyen şey yaş değil; dişin konumu, belirtiler ve muayene ile röntgen bulgularıdır.

Yirmi Yaş Dişi Nedir, Neden Sorun Çıkarır?

Yirmi yaş dişleri, ağzın en arkasında yer alan üçüncü büyük azı dişleridir. Genellikle 17-25 yaşları arasında sürmeye başlar; bazı kişilerde hiç oluşmaz, bazılarında ise dört tanesi birden bulunur.

Sorunların temel nedeni yer darlığıdır. Çene kemiğinde yeterli alan olmadığında diş tam sürmez ve gömülü ya da yarı gömülü kalır. Diş yatay, eğik veya ters konumda gelişebilir. Yarı sürmüş dişlerin üzerindeki diş eti kapüşonunun altında yiyecek ve bakteri birikir; bu bölge fırçayla temizlenmesi en zor alanlardan biridir.

Yirmi Yaş Dişi Çekimi Ne Zaman Gerekir?

Diş hekimleri çekim kararını genellikle aşağıdaki durumlara göre verir:

• Tekrarlayan perikoronit: Yarı sürmüş dişin etrafındaki diş etinin tekrar tekrar iltihaplanması.
• Çürük: Yirmi yaş dişinde veya ona temas eden yedinci dişte tedavisi zor ya da mümkün olmayan çürükler.
• Komşu dişe zarar: Eğik duran dişin önündeki dişin köküne baskı yapması veya aradaki bölgede kemik kaybına yol açması.
• Kist veya tümör benzeri oluşumlar: Gömülü diş çevresinde röntgende saptanan lezyonlar.
• Apse ve enfeksiyon: Dişin çevresinde şişlik, iltihap ve ağrı.
• Diş eti hastalığı: Yirmi yaş dişi çevresinde temizlenemeyen derin cepler.
• Tedavi planı gereği: Bazı ortodontik, protetik veya cerrahi planlarda hekimin önerisiyle.

Belirti vermeyen gömülü dişler için karar daha bireyseldir. Dişin konumu, komşu dişlerle ilişkisi ve gelecekteki risk değerlendirilir; bazı durumlarda çekim yerine düzenli röntgen takibi önerilebilir.

Çekim gerektirebilecek belirtiler

• Ağzın en arka bölgesinde ağrı veya baskı hissi
• Diş eti şişliği, kızarıklık ve dokununca hassasiyet
• Ağızda kötü tat veya inatçı ağız kokusu
• Ağız açmada kısıtlılık, yutkunurken rahatsızlık
• Yanakta veya çene altında şişlik, bazen ateş

Yüzde hızla artan şişlik, yutma veya nefes almada güçlük ya da yüksek ateş varsa vakit kaybetmeden bir hekime başvurulmalıdır.

Yirmi Yaş Dişi Çekimi Nasıl Yapılır?

Muayene ve röntgen

Önce ağız içi muayene yapılır ve panoramik röntgen çekilir. Dişin konumu, kök yapısı ve alt çenedeki sinir kanalına yakınlığı değerlendirilir. Gerekli görülürse üç boyutlu görüntüleme (konik ışınlı tomografi) istenebilir. Bu aşamada sistemik hastalıklarınızı ve kullandığınız ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları, hekiminize bildirmeniz önemlidir.

Çekim öncesi hazırlık

Çekim gününe hazırlıklı gelmek, hem işlemi hem de iyileşme sürecini kolaylaştırır:

• Hekiminiz aksini söylemedikçe randevudan önce hafif bir öğün yiyin; anestezi sonrası birkaç saat yemek yemeniz zor olabilir.
• Kullandığınız tüm ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları ve bisfosfonat grubu ilaçları bildirin; ilaçlarınızı kendi kararınızla bırakmayın, gerekirse hekiminiz doktorunuzla görüşür.
• Kalp hastalığı, diyabet, tansiyon gibi sistemik rahatsızlıklarınızı ve alerjilerinizi paylaşın.
• Hamilelik veya hamilelik şüphesi varsa mutlaka belirtin.
• Cerrahi çekim planlandıysa, sonrasındaki 1-2 günü yoğun programlardan uzak tutmaya çalışın.
• Evde yoğurt, çorba, püre gibi yumuşak gıdalar bulundurun.

Basit çekim ve cerrahi çekim

Tamamen sürmüş ve düz konumdaki yirmi yaş dişleri çoğu zaman diğer dişlerin çekimine benzer şekilde çıkarılır. Gömülü veya yarı gömülü dişlerde ise cerrahi çekim gerekir: diş eti açılır, gerekirse dişin etrafındaki kemikten bir miktar kaldırılır ve diş parçalara ayrılarak çıkarılabilir. Ardından bölgeye dikiş atılır.

İşlem sırasında ne hissedilir?

Çekim lokal anestezi altında yapılır; bu sayede işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir, ancak basınç ve titreşim hissi olabilir. Kaygı düzeyi yüksek olan hastalar bu durumu önceden hekimleriyle konuşmalıdır. Diş tedavisi kaygısıyla başa çıkma yollarını diş hekimi korkusunu yenmeye yönelik yazımızda bulabilirsiniz.

Yirmi Yaş Dişi Çekimi Sonrası Bakım

İyileşmenin sorunsuz geçmesi büyük ölçüde ilk günlerdeki bakıma bağlıdır.

İlk 24 saat

• Hekiminizin verdiği tamponu belirtilen süre boyunca (genellikle 30-45 dakika) ısırın.
• Tükürmeyin, pipetle içmeyin ve ağzınızı çalkalamayın; pıhtının yerinden oynamaması gerekir.
• Yanağınıza aralıklı olarak soğuk uygulama yapın.
• Anestezi etkisi geçene kadar yemek yemeyin; sonrasında ılık veya soğuk, yumuşak gıdaları tercih edin.
• Sigara ve alkol kullanmayın.

Sonraki günler

• Ertesi günden itibaren dişlerinizi fırçalayın, çekim bölgesine dikkat ederek.
• Hekiminizin önerdiği şekilde ılık tuzlu su veya reçeteli gargara ile hafifçe çalkalayın.
• Reçete edilen ilaçları belirtilen doz ve sürede kullanın.
• Başınızı biraz yüksekte tutarak uyumak şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
• Dikişler eriyen tipte değilse genellikle 7-10 gün sonra alınır.

Normal olan ve olmayan

İlk 2-3 gün şişlik, hafif kanama, ağız açmada kısıtlılık ve ağrı beklenen durumlardır; şişlik genellikle 2-3. günde en yüksek seviyeye ulaşır ve sonra azalır. Ancak 3-4. günden sonra artan şiddetli ağrı, kötü koku ve boş görünen çekim boşluğu kuru soket (alveolit) belirtisi olabilir. Durmayan kanama, artan şişlik, ateş veya uzun süren uyuşukluk durumunda da hekiminize başvurmalısınız.

Çekim sonrası beslenme

İlk günlerde yoğurt, ayran, çorba (ılık), patates püresi, muhallebi ve iyi pişmiş makarna gibi çiğnemesi kolay yiyecekler tercih edilebilir. Çok sıcak, baharatlı, asitli ve sert yiyecekler ile susam, çekirdek gibi çekim boşluğuna girebilecek küçük taneli gıdalardan birkaç gün uzak durmak iyileşmeyi destekler. Bol su içmeyi ihmal etmeyin; ancak ilk gün pipet kullanmayın. Çiğnemeyi mümkün olduğunca çekim yapılmayan tarafla yapın ve iyileşme ilerledikçe normal beslenmeye kademeli olarak geçin.

Yirmi Yaş Dişi Çekimi İçin Yaş Önemli mi?

Genç erişkinlik döneminde kök gelişimi henüz tamamlanmamış ve kemik daha esnek olduğundan, gerekli görülen çekimlerde iyileşme çoğu zaman daha hızlıdır. Bu nedenle sorun yaratması muhtemel dişlerin erken değerlendirilmesi faydalıdır. Ancak bu, her yirmi yaş dişinin “önlem olarak” çekilmesi gerektiği anlamına gelmez; karar kişiye özel verilir.

Yirmi yaş dişi ortodontik tedavi sonrası dişlerin yeniden çapraşmasının tek nedeni değildir; bu konudaki görüşler farklıdır ve çekim kararı ortodontistinizle birlikte değerlendirilmelidir.

Değerlendirme İçin Muayene Şart

Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve muayenenin yerini tutmaz; yirmi yaş dişinizin çekilmesi gerekip gerekmediği ancak diş hekimi muayenesi ve röntgen değerlendirmesi sonrasında belirlenir. Ankara Çankaya'daki kliniğimizde ilk adım olarak ağız, diş ve çene muayenesi ile dişinizin durumunu değerlendiriyoruz. Yirmi yaş dişi çevresindeki diş eti iltihabının genel diş eti sağlığıyla ilişkisini merak ediyorsanız diş eti kanaması nedenleri yazımıza da göz atabilirsiniz. Şikayetleriniz varsa online randevu oluşturarak muayene için başvurabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular